تست پاپ اسمیر یکی از آزمایشهای رایج در بین زنان است که با هدف بررسی سلولهای دهانه رحم و تشخیص زودهنگام تغییرات غیرطبیعی یا سرطان دهانه رحم انجام میشود. در صورتی که نتیجه آزمایش پاپ اسمیر، غیرطبیعی باشد پزشک ممکن است کولپوسکوپی را پیشنهاد دهد. کولپوسکوپی، یک روش تشخیصی است که با بررسی دقیق دهانه رحم، به تشخیص سرطان دهانه رحم کمک میکند.
اگر در طول کولپوسکوپی، بافت غیرطبیعی در ناحیه دهانه رحم وجود داشته باشد پزشک ممکن است اقدام به نمونهبرداری کند تا آن را از لحاظ وجود یا عدم وجود سلولهای سرطانی مورد بررسی قرار دهد. در ادامه این مطلب با ما همراه باشید تا شما را با مراحل و دلایل انجام کولپوسکوپی، مراقبتهای بعد از انجام کولپوسکوپی و هم چنین عوارض این روش آشنا کنیم تا با راحتی و آرامش بیشتری آن را انجام دهید.
کولپوسکوپی چیست؟
کولپوسکوپی یکی از آزمایشهای مهم زنان است که هدف از انجام آن بررسی وضعیت دهانه رحم زنان و تشخیص بیماریهای مقاربتی مرتبط با آن است. در این روش پزشک از وسیلهای به نام کولپوسکوپ برای بررسی سلولهای غیرطبیعی دهانه رحم استفاده میکند. این وسیله مانند یک میکروسکوپ قوی است که به به پزشک کمک میکند بافت موردنظر را با وضوح بیشتری ببیند.
در صورتی که پزشک هنگام انجام کولپوسکوپی متوجه بافت غیرطبیعی شود، نمونه کوچکی از آن را نمونهبرداری میکند و برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه میفرستد. شناسایی سلولهای غیرطبیعی دهانه رحم بسیار مهم و حیاتی است زیرا میتواند نشان دهنده ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم و سرطان باشد.
چه زمانی کولپوسکوپی انجام میشود؟ دلایل رایج انجام کولپوسکوپی
مراقبتهای زنان و مراجعه منظم به متخصص زنان برای آگاهی از وضعیت سلامت آنها بسیار حائز اهمیت است. کولپوسکوپی برای زنانی که در معاینات اولیه آنها مورد مشکوکی مشاهده شده باشد و نیاز به بررسی بیشتر دهانه رحم باشد تجویز میشود. رایجترین دلایل انجام کولپوسکوپی عبارتند از:
- غیرطبیعی بودن نتیجه تست پاپ اسمیر
- مبتلا بودن به ویروس اچ پی وی
- وجود التهاب و زخم در دهانه رحم و سرویسیت
- بررسی و معاینه تغییرات مشکوک در واژن برای شناسایی تغییرات پیش سرطانی یا سرطانی
- بررسی یا تشخیص ضایعات خوش خیم
- بررسی و انتخاب دقیقتر روش درمان زگیل تناسلی زنان
چگونه کولپوسکوپی انجام میشود؟
آزمایش کولپوسکوپی رحم یک آزمایش نسبتاا ساده است که ظرف مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه انجام میشود و فرد میتواند همان روز مطب یا کلینیک را ترک کند و نیازی به بستری شدن ندارد. در ادامه به مرور و بررسی مراحل انجام کولپوسکوپی میپردازیم.
مرحله۱: آمادگی بیمار
مرحله اول کولپوسکوپی، مرحله آمادگی بیمار است. در این مرحله بیمار باید شلوار و لباس زیر خود را دربیاورد، روی میز معاینه دراز بکشد و پاهای خود را روی تکیه گاههای بالشتی قرار دهد.
مرحله ۲: بررسی با کولپوسکوپ
در مرحله دوم پزشک از وسیلهای به نام اسپکولوم برای باز نگه داشتن واژن استفاده میکند. سپس با استفاده از کولپوسکوپ به بررسی دهانه رحم میپردازد.
مرحله۳: استفاده از محلول خاص
پزشک با استفاده از سواب پنبهای آغشته به محلولی شبیه سرکه به تمیز کردن دهانه رحم و واژن میپردازد. اینکار موجب تغییر رنگ سلولهای غیرطبیعی دهانه رحم میشود.
مرحله۴: بیوپسی در صورت نیاز
در صورت مشاهده بافت غیرطبیعی و مشکوک، نمونه کوچکی از بافت برداشته میشود و برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه فرستاده میشود.
آیا کولپوسکوپی درد دارد؟
کولپوسکوپی معمولاً یک آزمایش بدون درد و ناراحتی است. اما قرار دادن اسپکولوم ممکن است با کمی درد و ناراحتی همراه باشد. هم چنین استفاده از پنبه آغشته به محلول خاص نیز ممکن است با سوزش خفیفی همراه باشد. اگر نیاز به بیوپسی و نمونهبرداری نیز باشد ممکن است احساس نیشگون یا درد خفیف داشته باشید.
اقدامات لازم قبل از انجام کولپوسکوپی
انجام برخی کارها و رعایت برخی نکات قبل از انجام کولپوسکوپی موجب دقیقتر شدن نتایج آزمایش میشود. مهمترین اقداماتی که قبل از انجام کولپوسکوپی باید انجام داد شامل موارد زیر میشود:
- برقراری رابطه جنسی به مدت ۴۸ ساعت قبل از انجام کولپوسکوپی ممنوع است.
- استفاده از داروهای واژینال، لوبریکانتها، کرمهای واژینال و تامپونها به مدت ۲ روز قبل از انجام کولپوسکوپی مجاز نیست زیرا موجب التهاب دهانه رحم میشود.
- بهتر است این آزمایش بعد از اتمام دوره قاعدگی انجام شود.
- پزشک را در جریان تمامی داروهای مصرفی خود قرار دهید.
- استفاده از مسکنهای کاهش درد مانند مانند ایپوبروفن به مشورت پزشک و توصیه ایشان قبل از انجام کولپوسکوپی بلامانع است.
- بهتر است یکی از اعضای خانواده همراه فرد باشد تا آرامش بیشتری داشته باشد.
مراقبتهای بعد از انجام کولپوسکوپی
بعد از انجام کولپوسکوپی، لازم است به مدت چند دقیقه استراحت کنید. اگر کولپوسکوپی تحت بیهوشی عمومی یا موضعی انجام شده باشد، فرد به اتاق استراحت برده میشود و تحت نظارت قرار میگیرد و به محض پایدار شدن فشار خون، نبض و تنفس و بدست آوردن هوشیاری میتواند به خانه برگردد. مراقبتهای بعد از انجام کولپوسکوپی عبارتند از:
- همراه داشتن پد بهداشتی به دلیل احتمال بالای خونریزی
- اجتناب از دوش واژینال، تامپون و رابطه جنسی به مدت یک هفته بعد از انجام کولپوسکوپی
- خودداری از انجام فعالیتهای قدرتی یا بلند کردن اجسام سنگین به مدت چند روز
- استفاده از مسکن برای گرفتگی عضلات رحم یا درد طبق تجویز پزشک
- مراجعه فوری به پزشک در صورت مشاهده خونریزی، بوی بد واژن، تب و لرز و درد شدید در ناحیه لگن
عوارض کولپوسکوپی چیست؟
به طور کلی کولپوسکوپی یک روش ایمن و کم خطر است و عارضه جدی به همراه ندارد. با این حال این روش نیز مانند سایر روشهای درمانی دیگر ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشد. مهمترین عوارض کولپوسکوپی عبارتند از:
- احساس درد یا سوزش خفیف هنگام قرار دادن اسپکولوم یا بیوپسی
- ترشحات واژینال قهوهای رنگ
- خونریزی واژینال خفیف
در صورت مشاهده علائمی همچون خونریزی شدید واژن، بوی بد واژن، درد شدید معده و تب و لرز لازم است سریعاا به متخصص زنان و زایمان مراجعه نمایید.
جواب کولپوسکوپی چه چیزی را نشان میدهد؟
نتایج کولپوسکوپی میتواند متفاوت باشد و هر نتیجه میتواند اطلاعات خاصی در مورد وضعیت سلولهای دهانه رحم ارائه کند. انواع نتایج کولپوسکوپی را در ادامه برای شما توضیح میدهیم.
نتیجه طبیعی
عدم مشاهده سلولهای غیرطبیعی در نتیجه کولپوسکوپی به معنای سالم بودن دهانه رحم است. در این حالت نیازی به درمان نیست و تنها بررسیهای دورهای کافی است.
التهاب یا عفونت خفیف
گاهی نتیجه کولپوسکوپی التهاب، عفونت قارچی یا باکتریایی را نشان میدهد. در این حالت پزشک داروهای خوراکی یا موضعی تجویز میکند.
تغییرات سلولی خفیف CIN1
نتیجه کولپوسکوپی ممکن است تغییرات سطحی و خفیف در سلولهای دهانه رحم را نشان دهد که در اثر ویروس HPV بوجود میآید. در این حالت معمولاً بدن قادر به رفع این تغییرات به صورت طبیعی است.
تغییرات متوسط تا شدید CIN2 و CIN3
تغییرات سلولی در این مرحله عمیقتر و شدیدتر است و احتمال پیشرفت آنها وجود دارد. برداشتن بافت آسیبدیده با لیزر، کرایوتراپی (فریز کردن بافت) یا روش LEEP از جمله روشهای درمانی هستند که در این مرحله استفاده میشوند.
نتایج مشکوک به سرطان
اگر سلولهای قابل مشاهده در کولپوسکوپی مشکوک به سرطان دهانه رحم باشد، نمونهبرداری انجام میشود تا نوع و مرحله بیماری تشخیص داده شود.
تفاوت کولپوسکوپی، پاپ اسمیر و بیوپسی چیست؟
کولپوسکوپی، پاپ اسمیر و بیوپسی برای بررسی وضعیت دهانه رحم و تشخیص سرطان کاربرد دارند اما با هم تفاوت دارند که در جدول زیر به توضیح آنها میپردازیم.
| نوع آزمایش | کولپوسکوپی | پاپ اسمیر | بیوپسی |
| هدف | بررسی دقیق سلولهای دهانه رحم در صورت مشاهده سلولهای غیرطبیعی در پاپ اسمیر | جمعآوری نمونهای از سلولهای دهانه رحم به منظور ارزیابی اولیه | نمونهبرداری از بافت غیرطبیعی مشاهده شده در کولپوسکوپی و بررسی آن در ازمایشگاه به منظور تشخیص سرطان |
آیا بعد از مثبت شدن اچ پی وی باید کولپوسکوپی انجام دهیم؟
مثبت شدن اچ پی وی به خودی خود انجام کولپوسکوپی را ضروری نمیکند. ژنوتایپ ویروس، نتیجه همزمان پاپ اسمیر، سن بیمار و سابقه نتایج قبلی از جمله فاکتورهای هستند که در هنگام تصمیمگیری برای انجام کولپوسکوپی بعد از مثبت شدن اچ پی وی باید مدنظر قرار داده شوند.
ایا کولپوسکوپی در بارداری هم انجام میشود؟
کولپوسکوپی یک روش بیخطر، غیرتهاجمی و در عین حال بسیار مؤثر است که در دوران بارداری نیز قابل انجام است. البته این روش باید توسط یک پزشک متخصص و باتجربه انجام شود تا آسیبی به فرد وارد نشود. با این حال ممکن است پزشک از شما بخواهد که انجام کولپوسکوپی را به بعد از دوره بارداری موکول کنید.
انجام تخصصی کولپوسکوپی در غرب تهران توسط دکتر شراره مقصودی
آزمایش کولپوسکوپی رحم یکی از روشهای ساده و در عین حال بسیار مؤثر برای مشاهده دهانه رحم و تشخیص سرطان دهانه رحم است. با توجه به حساسیت بالایی که این آزمایش دارد لازم است توسط یک متخصص باتجربه و خبره انجام شود تا نتیجه آن قابل اعتماد و موثق باشد. دکتر شراره مقصودی، بهترین متخصص زنان و زایمان در تهران و یکی از برجستهترین پزشکان غرب تهران در زمینه انجام تخصصی کولپوسکوپی هستند که با بهرهگیری از تجربه بالا و جدیدترین متدهای روز دنیا، کولپوسکوپی را با بالاترین میزان دقت انجام میدهند و نتایجی قابل اعتماد و قابل اطمینان رقم میزنند.
