زگیل و تبخال هر دو از بیماریهای رایج مقاربتی هستند که گاهی علائم مشابهی ایجاد میکنند و به همین علت افراد ممکن است نتوانند درست تشخیص دهند که به کدام یک مبتلا هستند. در واقع هر دوی اینها نوعی عفونت یه حساب میآیند و از راه تماس جنسی قابل انتقال هستند؛ اما ماهیت، شکل ظاهری، نحوه انتقال، شدت علائم و از همه مهمتر نحوه و راهکار درمان هر کدام متفاوت است. اگر این دو بیماری اشتباه تشخیص داده شوند، درمانشان به تاخیر خواهد افتاد، همچنین با گذشت زمان خطر انتقال نیز افزایش پیدا میکند.. ما در این مقاله بررسی میکنیم که فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی چیست و چگونه باید آن را تشخیص داد.
زگیل تناسلی چیست؟
برای اینکه بفهمیم فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی پیست ابتدا باید با ماهیت آنها آشنا شویم. زگیل تناسلی در واقع یک نوع عفونت است که از ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV ناشی میشود. این عفونت به شکل ضایعاتی برجسته روی پوست یا غشاهای مخاطی ناحیه تناسلی خود را نشان میدهد و بسته به نوع ویروس ممکن است ظاهری خوشهای شکل، برجسته، صاف یا گل کلمی داشته باشد. نکته مهم درباره این بیماری این است که بسیاری از مبتلایان علامت خاصی ندارند اما باز هم میتوانند ویروس را به افراد دیگر منتقل کنند.
علائم زگیل تناسلی
برای اینکه بتوان تشخیص داد که فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی چیست باید با علائم هر کدام نیز آشنا بود. زگیل تناسلی در زنان معمولا در ناحیه واژن، دهانه رحم و اطراف مقعد و در مردان روی آلت تناسلی، کیسه بیضه و مقعد نمود پیدا میکند و علائم مهم آن عبارت اند:
- وجود برجستگیهای نرم روی ناحیه تناسلی (این برجستگیها معمولاً بدون درد هستند.)
- وجود ضایعاتی به رنگ پوست، صورتی یا قهوهای روشن
- ظاهر خشن یا گلکلمی
- احساس خارش یا سوزش خفیف در ناحیه
- داشتن خونریزی هنگام تماس یا رابطه جنسی (در برخی موارد)
روشهای انتقال زگیل تناسلی (HPV)
بسیاری از افراد تصور میکنند که زگیل تناسلی ویروسی است که تنها در هنگام برقراری رابطه جنسی واژینال انتقال پیدا میکند؛ اما این تنها راه ابتلا به آن نیست و این ویروس ممکن است از راه رابطه مقعدی یا دهانی، تماس با پوست ناحیه آلوده و در برخی موارد از مادر به نوزاد در هنگام زایمان طبیعی انتقال پیدا کند. همچنین در بسیاری از موارد ممکن است فرد انتقال دهنده زگیل یا علامت قابل مشاهدهای نداشته باشد. در واقع تنها راه اطمینان از سلامت کامل فرد انجام آزمایش است و تنها با بررسی ظاهری نمیتوان تشخیص داد.
تبخال تناسلی چیست؟
اکنون که با زگیل تناسلی آشنا شدیم برای درک فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی باید به ماهیت تبخال تناسلی پی ببریم. تبخال تناسلی نیز مانند زگیل در حقیقت نوعی عفونت است که به دلیل وجود ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ یا نوع ۲ (HSV-1, HSV-2) در بدن ایجاد میشود. HSV-2 عامل اصلی تبخال تناسلی است، اما HSV-1 نیز ممکن است از طریق رابطه دهانی منتقل شود و ضایعات تناسلی ایجاد نماید. این بیماری به عنوان یک بیماری عود کننده شناخته میشود و متاسفانه پس از ابتلا ویروس در بدن باقی خواهد ماند تا زمانی که عود کند.
بیشتر بخوانید: بهترین قرص برای درمان زگیل تناسلی
علائم تبخال تناسلی (HSV)
تبخال تناسلی معمولا علائم شدیدتری از زگیل تناسلی دارد؛ اما برخی از نشانهها تا حدودی مشابه اند. مثلا در هر دو مورد فرد بیمار ممکن است احساس سوزش یا خارش در ناحیه داشته باشد؛ اما تبخال تناسلی یک بیماری عود کننده است و معمولا حمله اول سنگینتر از سایر حملههاست. این بدین معنی است که در فردی که به تبخال تناسلی دچار است دورههای مختلفی از بیماری را تجربه خواهد کرد و علائم به صورت پیوسته همراه او نخواهند بود. علاوه بر این تبخال تناسلی معمولا با این علائم همراه است درحالیکه زگیل تناسلی اینطور نیست:
- وجود تاولهای کوچک پر از مایع
- ایجاد زخمهای دردناک پس از ترکیدن تاولها
- احساس درد زیاد در هنگام ادرار کردن
- داشتن تب و بدن درد در حمله اول
- تورم غدد لنفاوی در حمله اول
- عود کردنهای دورهای بیماری ولی با شدت کمتر از حمله اول
روشهای انتقال تبخال تناسلی
اصلیترین روش انتقال تبخال تناسلی مانند زگیل، رابطه جنسی است. این ویروس میتواند از طریق رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی انتقال پیدا کند و حتی با لمس پوست ناحیه نیز امکان انتقال آن وجود دارد. این ویروس هم مثل زگیل تناسلی ممکن است از فردی بدون علائم واضح به دیگران انتقال یابد و همچنین متاسفانه ابتلای نوزاد از طریق مادر در زایمان طبیعی نیز ممکن است.
مقاله پیشنهادی: کدام زگیل تناسلی خطرناک است؟
تفاوت ظاهری زگیل تناسلی و تبخال تناسلی
تا اینجا با ماهیت، علائم و روشهای انتقال زگیل و تبخال تناسلی آشنا شدیم و دانستیم که این دو از همه نظر با هم تفاوتهایی دارند. یکی از مهمترین نکاتی که میتوان آن را فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی دانست، شکل ظاهری آنها است. زگیل تناسلی یک ضایعه برجسته و معمولا خشن است در حالی که تبخال تناسلی ظاهری شبیه به تاول کوچک همراه با مایع دارد. در ادامه به بررسی دقیقتر تفاوت این دو خواهیم پرداخت:
زگیل تناسلی چه شکلی است؟
زگیل تناسلی معمولا به شکل ضایعاتی برجسته، گوشتی و خشن روی پوست ناحیه تناسلی ظاهر میشود. این ضایعات ممکن است خوشهایی یا منفرد باشند و گاهی ظاهری شبیه به گل کلم دارند. زگیل تناسلی عموما همراه با درد و التهاب نیست و به صورت تدریجی رشد میکند.
تبخال تناسلی چه شکلی است؟
تبخال تناسلی در واقع تاول کوچکی پر از مایع است که قرمزی و التهاب شدیدی دارد. این ویروس معمولا به صورت گروهی ظاهر یشود و بسیار دردناک است. همچنین در صورت ترکیدن تاولها زخمهایی روی پوست ایجاد میشوند که معمولا با درد زیاد همراه هستند.
تفاوت زگیل تناسلی با تبخال تناسلی از نظر علائم
تبخال و زگیل تناسلی از نظر علائم نیز تفاوتهای زیادی دارند. هرچند هر دو معمولا با مقداری خارش و سوزش در ناحیه همراه هستند؛ اما به غیر از این علائم مشترکی در آنها دیده نمیشود. در ادامه به بررسی تفاوتهای بالینی و شدت درد و سوزش در این دو بیماری خواهیم پرداخت:
تفاوت علائم بالینی
فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی از نظر علائم بالینی در این است که زگیل معمولا همراه با درد نیست و نشانه عمومی خاصی ندارد؛ اما تبخال تناسلی دردناک است و در حمله اول معمولا باعث تب، بی حالی و تورم غدد لنفاوی میشود.
تفاوت در شدت درد، سوزش و خارش
از نظر شدت سوزش و خارش نیز تبخال تناسلی معمولا آزاردهندهتر است. این ویروس با درد سوزاننده، خارش شدید و سوزش در هنگام ادرار همراه است، در حالی که زگیل تناسلی سوزش خفیفی درد که در بسیاری از موارد ممکن است همان هم بروز پیدا نکند.
از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم یا تبخال؟
اگر متوجه وجود ضایعات پوستی در ناحیه تناسلی شدید، بهترین راه مراجعه به پزشک متخصص است؛ اما توجه به نشانهها نیز به شما کمک میکند می توانید تشخیص دهید که نوع بیماری کدام است.
نشانههای قطعی زگیل
زگیل تناسلی حتما همراه با ضایعات گوشتی برجسته است. این قطعیترین نشانه آن است. شکل این ضایعات ممکن است خوشهای، منفرد یا گل کلمی باشد. نکته مهم دیگر این است که زگیل تناسلی دردناک نیست و رشد آهستهای دارد. پس اگر درد دارید یا با رشد ناگهانی ضایعات مواجه شده اید احتمالا بیماری شما زگیل تناسلی نیست.
نشانههای قطعی تبخال
تبخال تناسلی به شکل تاولهایی همراه با مایع بروز پیدا میکنند. این تاولها ظاهری شفاف و کوچک دارند و بسیار دردناک هستند. همچنین پس از ترکیدن خود زخمهای آزار دهندهای بر جای میگذارند. پس میتوان قطعیترین نشانه تبخال تناسلی را درد و وجود تاولهای کوچک دانست.
بیشتر بخوانید: اگر زگیل تناسلی زنان درمان نشود چه میشود؟
چگونه زگیل را از جوش یا تبخال تشخیص دهیم؟
همانطور که پیشر اشاره شد، هیچ راهی بهتر از مراجعه به پزشک متخصص برای تشخیص دقیق وجود ندارد؛ اما با اندکی توجه به ظاهر میتوان حدس زد که ضایعه پوستی از چه نوعی است. جوشها چرکی هستند و مرکز آنها سفید است؛ در حالی که زگیل چرکی نیست و برجستگی بیشتری دارد. تبخال نیز به شکل تاول است و از دو مورد دیگر آسانتر قابل تشخیص است؛ زیرا معمولا دردناک است. البته این روش تشخیص قطعیت ندارد و نمیتواند جایگزین تشخیص پزشک شود.
تفاوت زگیل و تبخال تناسلی از نظر عوامل ابتلا
با وجود اینکه تبخال و زگیل تناسلی هر دو بیماریهای مقاربتی محسوب میشوند و راه اصلی انتقال آنها رابطه جنسی است؛ اما فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی در عوامل ابتلا نیز پیدا است. برای انتقال تبخال تناسلی مهمترین نکته تماس مستقیم با تاول یا ترشحات آن است، اما زگیل تناسلی با لمس پوست آلوده ناحیه نیز منتقل میشود. نکته قابل توجه این است که هر دو بیماری میتوانند از طریق فرد بدون علائم نیز منتقل شوند و تنها راه اطمینان حاصل کردن داشتن نتیجه آزمایش است.
دلایل ابتلا به زگیل تناسلی (HPV)
- داشتن تماس مستقیم پوست با پوست در رابطه جنسی (واژینال، مقعدی یا دهانی)
- استفاده نکردن از کاندوم یا روشهای محافظتی
- داشتن شرکای جنسی متعدد
- شروع رابطه جنسی در سنین پایین
- ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن
نکته مهم این است که در بسیاری از موارد، فرد مبتلا به زگیل تناسلی خود نیز ممکن است ماهها یا حتی سالها پس از ابتلا متوجه زگیلها شود، زیرا ویروس HPV میتواند مدتها به صورت نهفته در بدن باقی بماند.
دلایل ابتلا به تبخال تناسلی (HSV)
- تماس داشتن مستقیم با تاولها، زخمها یا ترشحات فرد مبتلا
- رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی
- انتقال HSV-1 از دهان به ناحیه تناسلی در رابطه دهانی
- ضعف سیستم ایمنی بدن، استرس شدید (این موارد باعث فعال شدن ویروس میشوند، نه ابتلا به آن)
یک فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی در این است که برعکس زگیل تناسلی که ممکن است مدتها نهفته بماند، علائم تبخال معمولا زودتر ظاهر میشوند و به شکل دورهای باز میگردند.
تفاوت زگیل و تبخال تناسلی از نظر خطر و عوارض
تا اینجا فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی را از نظر علائم و نشانهها بررسی کردیم؛ اما کدام یک خطرناکتر است؟ ب
آیا تبخال خطرناکتر است یا زگیل؟
گفتیم که تبخال تناسلی دردناکتر است، ماهیتی عود کننده دارد و میتواند با عوارضی مثل تب و لرز همراه باشد؛ در حالی که زگیل تناسلی چنین علائمی ندارد؛ اما متاسفانه زگیل تناسلی با برخی انواع سرطان دهانه رحم و مقعد ارتباط دارد و به همین دلیل تا حدودی خطرناکتر از تبخال تلقی میشود. هرچند در بیشتر موارد زگیل تناسلی توسط انواع کم خطر ویروس HPV ایجاد میشود و به سرطان منجر نمیگردد.
خطر سرطان در HPV
گفتیم که زگیل تناسلی توسط ویروس HPV منتقل میشود که انواع مختلفی دارد. در بیشتر موارد این بیماری به واسطه انواع کم خطر این ویروس انتقال مییابد ولی در برخی موارد که انواع پرخطر باعث انتقال زگیل شده باشند احتمال ایجاد سلولهای پیشسرطانی وجود دارد.
خطر عود در HSV
تبخال تناسلی یک بیماری عود کننده است که متاسفانه درمان قطعی ندارد. البته راهکارهای برای کنترل بهتر آن تحت نظر پزشک وجود دارد که کمک میکند دورههای عود بهتر مدیریت شوند و درد و عوارض کاهش یابند.
تفاوت زگیل تناسلی و تبخال در روشهای درمان
فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی در روش درمان آنها نیز مشهود است. برای درمان زگیل تناسلی زنان تلاش بر این است که ضایعات از بین برود و سیستم ایمنی بدن تقویت شود در حالی که در مورد زگیل تناسلی روشهای درمانی بیشتر روی کنترل عوارض متمرکز هستند.
درمان زگیل تناسلی
برای درمان زگیل تناسلی معمولا چند روش درمانی ترکیب میشوند که رایجترین آنها کرایوتراپی یا فریز کردن و لیرز است. همچین داروهایی مثل پودوفیلین نیز به عنوان مکمل درمان تجویز میشوند.
مقاله پیشنهادی: هزینه درمان زگیل تناسلی چقدر است؟
درمان تبخال تناسلی
همانطور که گفتیم در درمان تبخال تناسلی تمرکز بر کنترل عوارض در دورههای عود کردن بیماری است. به همین خاطر معمولا داروهای ضد ویروس مثل استیکلوویر، والاسیکلوویر و… تجویز میشود و توصیههایی جهت استفاده کمپرس سرد و راهکارهای کنترل درد نیز ارائه خواهد شد.
نحوه انتقال زگیل تناسلی و تبخال تناسلی
تا اینجا عوامل اصلی انتقال زگیل و تبخال تناسلی را بررسی کردیم و گفتیم که زگیل تناسلی از طریق تماس مستقیم با پوست آلوده و تبخال تناسلی از طریق تماس با تاول یا ترشحات آن منتقل میشود؛ در ادامه بیشتر به نحوه دقیق انتقال این دو بیماری خواهیم پرداخت.
آیا از طریق وسایل مشترک منتقل میشوند؟
اگر با فردی زندگی میکنید که مبتلا به یکی از این دو بیماری است احتمالا این سوال برایتان ایجاد شده است که آیا با لمس وسایل شخص نیز احتمال انتقال وجود دارد؟ خیر. وسایلی روزمره نمیتوانند ناقل بیماری باشند؛ فقط بهتر است در مورد لمس حوله یا وسایلی که در تماس مستقیم با ناحیه آلوده بوده اند احتیاط کنید. با این حال میتوان گفت در اکثر موارد انتقال ویروس از طریق تماس جنسی رخ میدهد..
خطر انتقال بدون علائم
با وجود فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی، هر دو بیماری ممکن است از فرد بدون علائم یا ضایعات قابل رویت به دیگران سرایت کند . در مورد زگیل تناسلی ممکن است حتی خود فرد نیز از مبتلا بودنش هنوز آگاه نباشد. به همین دلیل توصیه میشود که حتما آزمایشهای لازم قبل از رابطه جنسی انجام شود تا ناخواسته آسیبی به طرفین وارد نگردد.
انتقال از مادر به جنین
متاسفانه هم زگیل و هم تبخال تناسلی ممکن است از طریق مادر در زایمان طبیعی به کودک منتقل شوند. احتمال انتقال زگیل تناسلی از این طریق کمتر است؛ اما گاهی زایمان طبیعی میتواند باعث ایجاد زگیل در حنجره نوزاد گردد.
پیشگیری از زگیل و تبخال تناسلی
این جمله تکراری به نظر میرسد اما حقیقتا همیشه پیشگیری بهتر از درمان است. برای اینکه بتوانیم از ابتلا به زگیل و تبخال تناسلی پیشگیری کنیم، در کنار تقویت سیستم ایمنی بدن و داشتن سبک زندگی سالم و کم خطر، لازم است برخی نکات دیگر را در نظر داشته باشیم که در ادامه به شرح آنها میپردازیم.
راههای پیشگیری از HPV
برای پیشگیری از ابتلا به زگیل تناسلی بهترین راه زدن واکسن HPV است؛ اما رعایت نکاتی مثل داشتن رابطههای امن، تک همسری، استفاده از کاندوم و بررسی سالانه پاپ اسمیر برای زنان نیز میتواند به پیشگیری از این عارضه کمک کند.
مقاله پیشنهادی: جواب آزمایش پاپ اسمیر نرمال و غیرنرمال
راههای پیشگیری از HSV
برای پیشگیری از ابتلا به تبخال تناسلی استفاده از کاندوم، پرهیز از رابطه دهانی در زمان تبخال لب و داشتن رابطههای ایمن حائز اهمیت است.
نقش واکسن HPV
واکسن HPV که با نام واکسن گارداسیل شناخته میشود یکی از راههای ایمن پیشگیری از انواع کم خطر و پرخطر این ویروس است که در دو نوع 4 ظرفیتی و 9 ظرفیتی عرضه میگردد.
تقویت سیستم ایمنی برای کاهش عود
پیکی دیگر از نکات مهم برای پیشگیری از ابتلا به تبخال و زگیل تناسلی تقویت سیستم ایمنی بدن استو داشتن رژیم غذایی سالمی که همه انواع مواد مغذی را پوشش دهد، داشتن خواب کافی و مدیریت استرس از مهمترین اقداماتی است که باید در جهت بهبود عملکرد سیستم ایمنی انجام شود.
بیشتر بخوانید: تزریق واکسن گارداسیل غرب تهران
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
چه زمانی ضروری است که به پزشک مراجعه کنیم؟ بهتر است که همه افراد به طور پیوسته و سالانه چک آپ کاملی انجام دهند و در صورت مشاهده هر گونه تغییر نیز با پزشک خود مشورت کنند؛ اما اگر این علائم را مشاهده نمودید، ضروری است که به پزشک مراجعه کنید:
- مشاهده هر نوع ضایعه غیر طبیعی در ناحیه تناسلی
- وجود درد شدید یا زخمهای بیدلیل و عود کننده
- خونریزی غیرطبیعی و بدون دلیل
- شک به سلامت شریک جنسی
- بارداری و مشاهده ضایعات
جمعبندی
زگیل و تبخال تناسلی هر دو از بیماریهای مقاربتی هستند که معمولا در اثر رابطه جنسی انتقال پیدا میکنند؛ اما علائم، عوارض و حتی نحوه درمان و کنترل آنها کاملا متفاوت است. زگیل تناسلی ظاهری خشن و گوشتی دارد در حالی که تبخال تناسلی تاول مانند است و درد زیادی به همراه دارد. ما در این مقاله به بررسی فرق زگیل تناسلی با تبخال تناسلی پرداختیم و علائم، روشهای تشخیص و درمان را معرفی نمودیم. فراموش نکنید که در نهایت بدون نظر متخصص نمیتوان به نتیجه قطعی رسید و لازم است در صورت مشاهده هرگونه ضایعه غیر طبیعی با پزشک متخصص مشورت کنید.
